یک روز زندگی با فضانوردان

نجوم

همه چیز درباه ی نجوم

فكر مي‌ كنيد فضانوردان در فضا چگونه زندگي مي‌ كنند؟ چه مي ‌خورند؟ چگونه مي ‌خوابند يا چگونه خود را سرگرم مي ‌كنند؟ اگر دوست داريد بدانيد فضانوردان در فضا چگونه زندگي مي ‌كنند، آن هم صدها هزار كيلومتر دورتر از زمين و در محفظه‌ اي معلق در مدار، بهتر است با ما همراه شويد، چون مي‌ خواهيم با هم سري به يك ايستگاه فضايي (شاتل) بزنيم و يك روز با فضانوردان زندگي كنيم.

به ادامه ی مطلب بروید

غذا خوردن درفضا

همان ‌طور كه در زمين تغذيه براي ما بسيار مهم و ضروري است در فضا هم تغذيه فضانوردان اهميت زيادي دارد. فضانوردان در فضا هرسه وعده غذايي را دارند و غذاهاي آنها از تنوع زيادي برخوردار است به طوري كه در ليست غذايي آنها تا 300 نوع غذاي مختلف و متنوع وجود دارد، از انواع غذاهاي گياهي و دريايي گرفته تا انواع نوشيدني ‌ها و دسرها. برخي ازغذاها مثل ميوه‌ ها وسبزي‌ ها درشكل طبيعي خود مصرف مي ‌شوند و برخي ديگر نياز به اضافه كردن آب دارند ولي تقريبا بيشتر غذاهاي فضايي به صورت آماده است. همان‌ گونه كه گفتيم غذاهاي فضايي شبيه به غذاهاي زميني است و بزرگ‌ ترين تفاوت آنها در نوع بسته بندي و طراحي و نگهداري آنهاست. به علت نبودن جاذبه در فضا، غذاهايي كه در فضا استفاده مي ‌شوند، بايد بسته بندي محكم و مناسبي داشته باشند تا محتواي آنها خارج نشود و در فضاي شاتل شناور نگردد، چرا كه اين خطر وجود دارد كه ذرات غذايي معلق در فضا وارد بيني و ريه فضانوردان شده و براي آنها مشكلات تنفسي و ريوي ايجاد كند. اغلب غذاهاي فضايي به صورت خشك و پودر شده و كاملاً استرليزه هستند و از يك تا 3 سال در فضا قابل نگهداري ‌اند.

نمك و فلفل در فضا به شكل مايع نگهداري مي ‌شوند، چون به دليل نبودن جاذبه فضانوردان نمي ‌توانند نمك و فلفل را روي غذاي خود بپاشند، زيرا ذرات نمك و فلفل در فضا شناور مي شود و ممكن است وارد بيني و گلوي فضانوردان شود.

البته در فضا يخچال يا فريزري وجود ندارد و غذاها در مخازن خاصي انبار و نگهداري مي ‌شوند. مثلاً گوشت مورد نياز فضانوردان به دليل اين ‌كه بشدت در معرض آلودگي‌ هاي ميكروبي و باكتريايي قرار دارد، ابتدا پخته شده و در فويل‌ هاي خاصي بسته‌ بندي شده و سپس تحت تأثير اشعه گاما و پرتوهاي الكتروني قرار مي ‌گيرند تا امكان رشد هر گونه باكتري و ميكروب در آن از بين برود. همچنين اغلب نوشيدني ‌ها و آبميوه ها نيز به صورت پودر شده هستند و بايد در زمان مصرف به آنها آب اضافه كرد. برخي غذاها را دهيدراته مي ‌كنند، مانند غذاهايي كه براي صبحانه مورد مصرف قرار مي گيرد. ميوه ‌ها و سبزي‌ ها كه بايد به صورت تازه مصرف شوند در بسته ‌هاي نايلوني مخصوصي قرار مي‌ گيرند كه ماه ‌ها سالم و تازه مي ‌مانند. در هرم غذايي فضانوردان همه گروه ‌هاي غذايي مورد نياز بدن، به چشم مي ‌خورد. بيشترين سهم مواد غذايي مربوط به گروه نان و غلات است و بعد از آن گروه ميوه ‌ها و سبزي‌ ها قرار دارد و سپس گروه گوشت و لبنيات و در آخر هم گروه روغن‌ ها و شيريني‌ ها كه كمترين حجم را دارند. جالب است بدانيد كه نمك و فلفل در فضا به شكل مايع نگهداري مي ‌شوند، چون به دليل نبودن جاذبه فضانوردان نمي ‌توانند نمك و فلفل را روي غذاي خود بپاشند، زيرا ذرات نمك و فلفل در فضا شناور مي شود و ممكن است وارد بيني و گلوي فضانوردان شود. نكته ديگر اين‌ كه در غذاهاي فضايي عنصر آهن زيادي وجود ندارد به اين دليل كه در فضا گلبول‌هاي قرمز خون در بدن فضانوردان به دليل نبودن جاذبه سرعت عملكرد و فعاليت چنداني ندارند و لذا بدنشان نياز به عنصر آهن چنداني ندارد. نكته آخر اين‌كه بد نيست بدانيد كه مزه غذاها در فضا بسيار متفاوت ‌تر از زمين است. علت آن است كه چون بخشي از مزه غذا با سيستم بويايي و از طريق بيني حس مي‌ شود، در فضا به دليل نبودن جاذبه، بوي غذاها به بيني فضانوردان كمتر مي ‌رسد و لذا آنها نمي ‌توانند مزه غذاها را به‌ درستي درك كنند و شايد به همين دليل است كه مي‌ گويند غذاهاي فضايي بي‌ مزه ‌اند و طعم خوبي ندارند.

در اینجا تصاویری از غذاخوردن یک فضانورد در حین ماموریت نشان داده شده است.

غذا آب گرفته می‌شود، یعنی قبل از خوردن غذا باید به آن آب افزود، سپس غذا در اجاقی گرم می‌شود. غذاهای کنسروی نیز خورده می‌شوند. برای نوشیدن ، فضانوردان باید مایعات را با نی از بطری یا فنجان در دار بنوشند. بدون در پوش ، مایعات به بیرون ش

خواب و استراحت در ايستگاه فضايي

پس از يك كار خسته‌ كننده و طولاني آن هم در شرايط سخت و دشوار در فضا، واقعا هيچ چيز مثل يك خواب آرام شبانه لذت بخش نيست. برعكس ما كه در زمين روي رختخواب مي ‌خوابيم، فضانوردان مي ‌توانند در هر كجاي شاتل كه بخواهند، بخوابند مثلاً روي ديوار، روي سقف، روي ميز و هر جاي ديگر منتها بايد خود را به آنجا محكم متصل كنند تا در زماني كه خواب هستند، شناور نشوند و به چيزي برخورد نكنند. البته آنها همچنين مي‌ توانند در كيسه‌هاي خواب نيز بخوابند. در هر ايستگاه چندين اتاق براي خواب و استراحت فضانوردان وجود دارد. هر اتاق داراي چند كيسه خواب و يك پنجره بزرگ است كه مي‌ توان از آن مناظر بيرون فضا را مشاهده كرد. فضانوردان به طور متوسط به 8 ساعت خواب در شب نياز دارند تا بتوانند براي روز بعد انرژي خود را تأمين كنند. راستي جالب است بدانيد طبق گفته فضانوردان آنها خواب و رويا هم مي‌ بينند.

ناور می‌شوند.

+نوشته شده در سه‌شنبه 30 آبان 1391ساعت15:03توسط chiristina | |